Specjalizacja
Prawo karne wykonawcze
Prawomocny wyrok nie zamyka drogi do działania. Z chwilą jego uprawomocnienia rozpoczyna się postępowanie wykonawcze, uregulowane w Kodeksie karnym wykonawczym, w którym wciąż można realnie wpływać na sposób i dolegliwość wykonania kary. To na tym etapie rozstrzyga się, czy kara pozbawienia wolności będzie odbywana w zakładzie karnym, czy w systemie dozoru elektronicznego, czy jej wykonanie zostanie odroczone oraz kiedy skazany może ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie.
Większość spraw z tego zakresu rozpoznaje sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji, albo sąd penitencjarny — jest nim sąd okręgowy. Orzeka on między innymi o warunkowym przedterminowym zwolnieniu, przerwie w wykonaniu kary i o zezwoleniu na dozór elektroniczny, a od niekorzystnych postanowień przysługuje zażalenie.
W postępowaniu wykonawczym o wyniku często decydują dokumentacja i czas. Dobrze przygotowany, kompletny wniosek złożony we właściwym momencie — na przykład jeszcze przed osadzeniem w zakładzie karnym — daje realną szansę na rozstrzygnięcie mniej dotkliwe dla skazanego i jego rodziny.
Zakres pomocy
- Dozór elektroniczny (SDE) — wnioski o zezwolenie na odbycie kary poza zakładem karnym: przy karze pozbawienia wolności nieprzekraczającej 1 roku i 6 miesięcy, a także gdy skazanemu na karę niższą niż 3 lata pozostało do odbycia w zakładzie karnym nie więcej niż 6 miesięcy (art. 43la KKW)
- Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności — z powodu ciężkiej choroby albo zbyt ciężkich skutków natychmiastowego osadzenia dla skazanego lub jego rodziny (art. 150–151 KKW)
- Przerwa w wykonaniu kary ze względów zdrowotnych, rodzinnych lub osobistych (art. 153 KKW)
- Warunkowe przedterminowe zwolnienie — wnioski, reprezentacja przed sądem penitencjarnym, zażalenia (art. 77–78 KK)
- Grzywna — rozłożenie na raty (art. 49 KKW), wnioski o umorzenie (art. 51 KKW) oraz obrona przed zarządzeniem zastępczej kary pozbawienia wolności
- Zatarcie skazania — w tym wnioski o wcześniejsze zatarcie na podstawie art. 107 § 2 KK
- Wyrok łączny i kara łączna (art. 85 i n. KK, art. 568a KPK)
- Zakaz prowadzenia pojazdów — zmiana sposobu wykonywania zakazu orzeczonego za jazdę w stanie nietrzeźwości na blokadę alkoholową (art. 182a KKW), a przy zakazach orzeczonych fakultatywnie — uznanie środka karnego za wykonany po upływie połowy okresu (art. 84 KK)
Jak pomaga kancelaria
Punktem wyjścia jest analiza akt i sytuacji życiowej klienta — od tego zależy, który instrument prawa karnego wykonawczego jest w danym momencie osiągalny i w jakiej kolejności warto składać wnioski. Przygotowuję pisma wraz z kompletną dokumentacją: opiniami lekarskimi, zaświadczeniami o zatrudnieniu, dokumentami potwierdzającymi sytuację rodzinną, a w sprawach o warunkowe zwolnienie — materiałami obrazującymi przebieg odbywania kary i plany na okres próby.
Reprezentuję skazanych na posiedzeniach sądu penitencjarnego, również tych odbywających się na terenie zakładu karnego, oraz sporządzam zażalenia na niekorzystne postanowienia. Gdy wniosek dotyczy osoby oczekującej na osadzenie, w uzasadnionych wypadkach składam równocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania kary do czasu rozpoznania sprawy. Rodzina osadzonego otrzymuje rzetelną informację o przebiegu postępowania — w granicach tajemnicy adwokackiej i z poszanowaniem woli klienta.
Najczęstsze pytania
Kto może odbywać karę w systemie dozoru elektronicznego (SDE)?
Zgodnie z art. 43la KKW o zezwolenie na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego może ubiegać się skazany na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 1 roku i 6 miesięcy, a także skazany na karę niższą niż 3 lata, któremu do odbycia w zakładzie karnym pozostało nie więcej niż 6 miesięcy. Wymagane są ponadto między innymi: określone miejsce stałego pobytu, co do zasady zgoda pełnoletnich domowników oraz warunki techniczne umożliwiające działanie systemu. Wniosek rozpoznaje co do zasady sąd penitencjarny; można go złożyć jeszcze przed osadzeniem w zakładzie karnym.
Kiedy można ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie?
Co do zasady po odbyciu co najmniej połowy kary (art. 78 § 1 KK); przy recydywie z art. 64 KK granice są wyższe — dwie trzecie lub trzy czwarte kary. Samo odbycie wymaganej części kary nie wystarcza: sąd penitencjarny ocenia postawę skazanego, jego zachowanie w trakcie kary i okoliczności czynu, badając, czy prognoza na przyszłość uzasadnia zwolnienie (art. 77 § 1 KK). W razie odmowy wniosek można ponowić po upływie ustawowego terminu.
Dostałem wezwanie do odbycia kary. Czy można odroczyć jej wykonanie?
Tak. Sąd odracza wykonanie kary obligatoryjnie w razie choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby uniemożliwiającej jej wykonanie (art. 150 KKW), a fakultatywnie — na okres do roku — gdy natychmiastowe osadzenie pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla skazanego lub jego rodziny (art. 151 KKW); wobec kobiety w ciąży i osoby samotnie opiekującej się dzieckiem nawet do 3 lat po urodzeniu dziecka. Samo złożenie wniosku nie wstrzymuje wykonania kary, dlatego warto działać niezwłocznie po otrzymaniu wezwania.
Pozostałe obszary
Inne specjalizacje
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy akt.