Specjalizacja
Cyberprzestępczość
Coraz większa część życia gospodarczego i prywatnego toczy się w internecie — a wraz z nią rośnie liczba postępowań karnych dotyczących czynów popełnianych z użyciem komputerów i sieci. Zarzuty tego rodzaju stawiane są zarówno osobom rzeczywiście działającym w sieci, jak i tym, których konta, dane lub urządzenia zostały wykorzystane przez osoby trzecie.
Kodeks karny penalizuje między innymi oszustwo (art. 286 KK) i oszustwo komputerowe (art. 287 KK), bezprawne uzyskanie informacji oraz dostęp do systemu informatycznego (art. 267 KK), niszczenie i zmianę danych informatycznych (art. 268 i 268a KK), sabotaż komputerowy (art. 269 KK), zakłócanie pracy systemów (art. 269a KK) oraz kradzież tożsamości (art. 190a § 2 KK). Granice między tymi przepisami bywają płynne, a prawidłowa kwalifikacja czynu wprost przekłada się na zagrożenie karą.
Specyfiką tych spraw jest kluczowa rola dowodów elektronicznych: logów, zapisów transakcji, danych z urządzeń. Skuteczna obrona wymaga więc nie tylko wiedzy prawniczej, lecz także zrozumienia technicznej strony zarzutu i umiejętności weryfikowania ustaleń biegłych.
Zakres pomocy
- Obrona w sprawach o oszustwa internetowe (art. 286 KK) — fałszywe sklepy i aukcje, wyłudzenia przy transakcjach online, oszustwa „inwestycyjne”, a także phishing, kwalifikowany często łącznie z kilku przepisów
- Oszustwa komputerowe (art. 287 KK) — bezprawne wpływanie na przetwarzanie danych, nieautoryzowane transakcje i przelewy
- Bezprawne uzyskanie informacji i dostęp do systemu informatycznego (art. 267 KK), w tym zarzuty przełamania lub ominięcia zabezpieczeń
- Niszczenie, usuwanie i zmiana danych informatycznych oraz udaremnianie dostępu do informacji (art. 268 i 268a KK)
- Sabotaż komputerowy i zakłócanie pracy systemów informatycznych (art. 269 i 269a KK) oraz sprawy dotyczące tzw. narzędzi hakerskich (art. 269b KK)
- Kradzież tożsamości i podszywanie się pod inną osobę w sieci (art. 190a § 2 KK)
- Obrona przy przeszukaniu i zatrzymaniu sprzętu oraz danych (art. 217, 219 i 236a KPK) — zażalenia, wnioski o zwrot rzeczy
- Analiza dowodów elektronicznych i opinii biegłych z zakresu informatyki śledczej; reprezentacja pokrzywdzonych cyberprzestępstwami
Jak pomaga kancelaria
Każdą z tych spraw otwiera analiza zarzutu i materiału dowodowego — w tych postępowaniach są to przede wszystkim dowody elektroniczne, których wartość zależy od sposobu ich zabezpieczenia i utrwalenia. Weryfikuję, czy dane i sprzęt zostały pozyskane zgodnie z procedurą (art. 217 i 219 KPK oraz art. 236a KPK), a w razie potrzeby składam zażalenia na zatrzymanie rzeczy (art. 236 KPK) i wnioski o zwrot sprzętu zbędnego dla postępowania (art. 230 § 2 KPK).
Analizuję opinie biegłych z zakresu informatyki śledczej i wnoszę o ich uzupełnienie, gdy ustalenia budzą wątpliwości. Uczestniczę w przesłuchaniach i posiedzeniach aresztowych, a przed sądem buduję linię obrony opartą na kwestionowaniu zamiaru, kwalifikacji prawnej lub wartości dowodowej ustaleń technicznych. Pokrzywdzonym pomagam w zabezpieczeniu dowodów, złożeniu zawiadomienia i dochodzeniu naprawienia szkody w postępowaniu karnym.
Najczęstsze pytania
Policja zatrzymała mój komputer i telefon. Czy mogę je odzyskać?
W wielu przypadkach tak. Na przeszukanie i zatrzymanie rzeczy przysługuje zażalenie (art. 236 KPK), a rzeczy zbędne dla postępowania powinny zostać niezwłocznie zwrócone (art. 230 § 2 KPK). W praktyce organy często mogą poprzestać na wykonaniu kopii danych zamiast długotrwałego przetrzymywania sprzętu. Warto działać szybko — odpowiednie wnioski składa się już na początku postępowania.
Nie wysłałem kupującemu towaru z powodu problemów. Czy to już oszustwo z art. 286 KK?
Nie każde niewykonanie umowy jest przestępstwem. Oszustwo wymaga wykazania, że sprzedający już w chwili transakcji działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i zamierzał doprowadzić kupującego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem — czyli od początku nie planował się wywiązać. Późniejsze kłopoty finansowe czy spór o jakość świadczenia to materia cywilna. Wykazanie braku takiego zamiaru jest często kluczowym elementem obrony.
Ktoś podszywa się pode mnie w internecie. Czy to przestępstwo i co mogę zrobić?
Tak. Podszywanie się pod inną osobę z wykorzystaniem jej wizerunku lub danych osobowych w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej to przestępstwo z art. 190a § 2 KK, zagrożone karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Kluczowe jest szybkie zabezpieczenie dowodów — zrzutów ekranu, adresów profili, korespondencji — oraz złożenie zawiadomienia wraz z wnioskiem o ściganie.
Pozostałe obszary
Inne specjalizacje
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy akt.